Powrót do strony głównej

AKS CHORZÓW /27.01.2018/

Klub powstaje w 1910 roku, jako Verein fur Rasenspiele (VfR). W 1912 roku VfB debiutuje w niemieckich rozgrywkach mistrzowskich Górnego Śląska. Po zakończeniu I wojny światowej VfR w dalszym ciągu występuje w niemieckiej lidze.

W 1923 roku, po przyłączeniu Chorzowa (wówczas Królewskiej Huty) do Polski, VfR spolszcza nazwę na AKS i wraz z innymi niemieckimi klubami przystępuje do GOZPN-u. W latach 1925-1935 AKS występuje nieprzerwanie w śląskiej klasie A, ze średnią frekwencją powyżej tysiąca widzów na mecz.

W 1936 roku AKS awansuje do I ligi. Występuje w niej przez trzy sezony, zdobywając kolejno 2, 6 i 4 miejsce. W debiutanckim sezonie notuje na swoim stadionie wysoką średnią frekwencję na poziomie 7.630 widzów na mecz. AKS występuje na stadionie położonym na wschód od centrum Chorzowa na Górze Wyzwolenia, oddanym do użytku w październiku 1927 roku. Pojemność trybun określano na 8.000 miejsc. Stadion miał bieżnię lekkoatletyczną, oraz dwie trybuny, główną zadaszoną na 2.000 miejsc oraz naprzeciw niej trybunę drewnianą bez dachu na 20 rzędów, mieszczącą około 6.000 widzów. Na początku kwietnia 1937 roku dobudowano dodatkową trybunę na 2.000 miejsc, w wyniku czego pojemność stadionu rośnie do 10.000 miejsc. W następnych dwóch sezonach, 1938 i 1939 roku średnia frekwencja na meczach AKS-u w Chorzowie wynosi odpowiednio 7.440 i 4.500 widzów na mecz.

W 1948 roku AKS uczestniczy w pierwszych powojennych rozgrywkach ekstraklasy. Zajmuje w nich 5 miejsce, a średnia frekwencja na jego meczach (jako gospodarza) wynosi 9.380 widzów na mecz. Po wojnie na jednym z łuków stadionu usypano wał ziemny, pojemność stadionu wzrosła do 15.000 miejsc.

W latach 1948-1954 AKS występuje w ekstraklasie. W pierwszej połowie tego okresu jest drużyną środka tabeli, w drugiej broni się przed spadkiem. Średnia frekwencja w tym okresie kształtuje się w granicach od 9 do 11 tysięcy widzów na mecz. W 1950 roku nieznani sprawcy podpalają drewniane trybuny, które spłonęły doszczętnie, więc piłkarze na ten sezon przenoszą się na stadion Ruchu. W kwietniu 1951 roku piłkarze powracają na swój stadion i frekwencja w tym sezonie osiąga rekordową wartość 16.550 widzów na mecz. Odnowiony stadion posiada bieżnię lekkoatletyczną, a wokół niej nowo usypane wały ziemne na kilkanaście rzędów ławek. Pojemność stadionu wzrasta do ponad 20.000 miejsc. Potem zamontowano z jednej strony, wzdłuż boiska, blaszany dach z napisem „Amatorski Klub Sportowy”, który służył kibicom aż do wyburzenia stadionu.

W 1954 roku AKS spada z ekstraklasy. W latach 1955-58 występuje w II lidze. Wówczas średnia frekwencja na jego meczach wynosi od 4 do 5 tysięcy widzów. W 1956 roku rośnie do średniej 9.080, co jest zasługą meczu AKS-u z Cracovią, rozegranego na stadionie Śląskim, który obejrzało 50.000 widzów.

Od 1959 roku AKS występuje na niższych szczeblach rozgrywek, bezskutecznie walcząc o awans do II ligi. W 2002 roku drużyna nie przystępuje do rozgrywek, a zaraz potem w 2003 roku właściciel stadionu Huta Kościuszko sprzedaje stadion, w miejscu którego w latach 2004–2005 wybudowane zostaje centrum handlowe „AKS”. Obecnie AKS prowadzi tylko sekcje młodzieżową piłki nożnej, które przenoszą się na stadion miejski przy ulicy Lompy. Tradycje AKS-u kontynuuje Wyzwolenie Chorzów, które od niedawna występuje pod nazwą AKS Wyzwolenie.


Podsumowanie

W latach 1937-1993 AKS rozegrał 10 sezonów na pierwszym (najwyższym) poziomie rozgrywek, 4 na drugim oraz 44 na trzecim poziomie. Na 501 meczów przyszło 1.350 tysięcy widzów. Średnia frekwencja wyniosła 2.695 widzów na mecz. Na najwyższym szczeblu rozgrywek rozegrał 95 meczy jako gospodarz. Średnia frekwencja w nich wyniosła 9.730 widzów na mecz. Najwięcej meczy AKS rozegrał na własnym stadionie na Górze Wyzwolenia, łącznie 79, tj. 83% ogółu. Jednak najwyższa frekwencja miała miejsce w 15 meczach rozegranych na stadionie Ruchu (w latach 1948-1954) i wyniosła 14.400 widzów na mecz. Ponadto jedno spotkanie AKS rozegrał na stadionie Polonii Bytom.


Analizując dorobek drużyny AKS-u, wyróżniamy dwa okresy. Pierwszy gdy w ostatnich trzech sezonach przed wojną i zaraz po wojnie, AKS występuje, na najwyższym szczeblu rozgrywek, a potem w II lidze. Drugi, który rozpoczyna się w 1959 roku, gdy AKS występuje w niższych szczeblach rozgrywek. Miejsca zdobyte w kolejnych sezonach ligowych lat 1936-1974 przedstawia poniżej zamieszczony wykres.



Średnią frekwencję w kolejnych sezonach lat 1936-1974 na meczach AKS-u przedstawia poniżej zmieszczony wykres. Na ciemno zielona na wykresie słupkowym ukazana jest średnia frekwencja w danym sezonie, na jasno maksymalna widownia w danym sezonie, natomiast linia ciągła ukazuje pojemność stadionu, na jakim AKS rozgrywał swoje mecze w danym sezonie.



Pierwszy mecz na najwyższym szczeblu rozgrywek, po zakończeniu II wojny światowej, jako gospodarz AKS rozegrał 11 kwietnia 1937 roku na własnym stadionie. Przeciwnikiem był Ruch Chorzów, a w meczu padł wynik 3-1. Stadion miał wówczas pojemność 10.000 miejsc, a mecz obejrzał nadkomplet 15.000 widzów. Rekord frekwencji na meczu AKS-u (jako gospodarza) padł 10 września 1950 roku na meczu z Ruchem Chorzów (1-2), na który przyszło 35.000 widzów. Mecz miał miejsce na stadionie Polonii Bytom.